МЕТОДИ ПІДВИЩЕННЯ ЕФЕКТИВНОСТІ УПРАВЛІННЯ ЕНЕРГЕТИЧНОЮ ІНФРАСТРУКТУРОЮ ІЗ ВИКОРИСТАННЯМ ТЕХНОЛОГІЙ ШТУЧНОГО ІНТЕЛЕКТУ
DOI:
https://doi.org/10.60022/3(4)-27SКлючові слова:
енергоменеджмент, енергетична інфраструктура, машинне навчання, відновлювана енергетика, smart grid, оптимізація енергоспоживання, передбачуване обслуговування, цифровізація енергетикиАнотація
У статті досліджено сучасні підходи до підвищення ефективності управління енергетичною інфраструктурою із застосуванням технологій штучного інтелекту. Проведено аналіз можливостей використання машинного навчання, глибоких нейронних мереж, багатопотокових агентських систем та аналітики великих даних у різних сегментах енергетичних систем: виробництві, транспортуванні та розподілі, споживанні енергії та системному управлінні. Показано, що інтеграція штучного інтелекту дозволяє підвищити точність прогнозування генерації та навантаження, оптимізувати енергопотоки, скоротити експлуатаційні витрати та підвищити надійність постачання енергії. Особлива увага приділена використанню штучного інтелекту у системах відновлюваної енергетики. Це зумовлено нестабільністю генерації електроенергії та необхідністю адаптивного управління та балансування ресурсів у реальному часі. Встановлено, що технології предиктивного обслуговування та інтелектуального аналізу даних дозволяють зменшити простої обладнання, підвищити стійкість мереж і знизити ризики аварійних ситуацій. Розглянуто взаємодію цифрових технологій, таких як Інтернет речей та блокчейн, зі штучним інтелектом у контексті розвитку інтелектуальних енергетичних систем та розподіленої генерації. У статті підкреслюється, що ефективна інтеграція штучного інтелекту в енергетику потребує комплексного підходу, який враховує технічні, економічні, соціальні та регуляторні аспекти. Дослідження підтверджує, що впровадження штучного інтелекту сприяє формуванню адаптивних, гнучких і стійких енергетичних інфраструктур, здатних ефективно реагувати на коливання попиту та пропозиції, забезпечувати економічну ефективність та інтеграцію відновлюваних джерел енергії.
Посилання
1. Aghili S. A., Haji Mohammad Rezaei A., Tafazzoli M., et al. Artificial intelligence approaches to energy management in HVAC systems: A systematic review. Buildings. 2025. Vol. 15, № 7. Art. 1008. https://doi.org/10.3390/buildings15071008
2. Arevalo P., Jurado F. Impact of artificial intelligence on the planning and operation of distributed energy systems in smart grids. Energies. 2024. Vol. 17, № 17. Art. 4501. https://doi.org/10.3390/en17174501
3. Blinov I., Radziukynas V., Shymaniuk P., et al. Smart management of energy losses in distribution networks using deep neural networks. Energies. 2025. Vol. 18, № 12. Art. 3156. https://doi.org/10.3390/en18123156
4. Boyko A., Myrhorod V., Stoyanets N., Reznik O. Managing energy infrastructure under the imperatives of sustainable development: A strategic and innovation-oriented perspective from Ukraine. Marketing and Management of Innovations. 2025. Vol. 16, № 4. Art. 16. https://doi.org/10.21272/mmi.2025.4-02
5. Hanafi A., Moawed M., Abdellatif O. Advancing sustainable energy management: A comprehensive review of artificial intelligence techniques in building. Engineering Research Journal (Shoubra). 2024. Vol. 53, № 2. P. 26–46. https://doi.org/10.21608/erjsh.2023.226854.1196
6. Karpenko D., Yevtukhova T., Novoseltsev O. An integrated AI-based approach to transforming energy systems for sustainability and efficiency. System Research in Energy. 2025. № 3. P. 41–55. https://doi.org/10.15407/srenergy2025.03.041
7. Khan M. I., Ahmad B., Shoaib M., et al. Artificial intelligence and machine learning applications in smart infrastructure and electrical systems. The Critical Review of Social Sciences Studies. 2025. Vol. 3, № 1. P. 2005–2016. https://doi.org/10.59075/v664jq68
8. Kuzior A., Sira M., Brozek P. Using blockchain and artificial intelligence in energy management as a tool to achieve energy efficiency. Virtual Economics. 2022. Vol. 5, № 3. P. 69–90. https://doi.org/10.34021/ve.2022.05.03(4)
9. Kuzmenko O., Chorna V., Kozhura L. Implementation of artificial intelligence in energy consumption calculations to reduce excess generation in the context of Ukraine’s recovery. Baltic Journal of Economic Studies. 2024. Vol. 10, № 1. P. 153–162. https://doi.org/10.30525/2256-0742/2024-10-1-153-162
10. Li J. Optimization strategy of property energy management based on artificial intelligence. Energy Informatics. 2024. Vol. 7, № 1. https://doi.org/10.1186/s42162-024-00383-7
11. Matviienko H., Kucherkova S., Yanovska V., et al. Governmental management and regulatory measures for advancing AI in the Ukrainian energy sector as a basis for rapid and sustainable development of the Ukrainian economy. 2023 13th International Conference on Advanced Computer Information Technologies
(ACIT). IEEE, 2023. https://doi.org/10.1109/acit58437.2023.10275486
12. Olteanu A.-D., Gheorghe S., Chicco G. Artificial intelligence-driven strategies for management in modern utility infrastructures: The role of AI on power quality management. 2025 25th International Conference on Control Systems and Computer Science (CSCS). IEEE, 2025. P. 494–501. https://doi.org/10.1109/cscs66924.2025.00079
13. Pavlenko V., Ponomarenko I., Morhulets O., et al. Synergy of blockchain and artificial intelligence for decentralized smart energy management. Lecture Notes in Networks and Systems. Springer Nature Switzerland, 2025. P. 184–194. https://doi.org/10.1007/978-3-031-95191-6_18
14. Phusakulkajorn W., Nunez A., Wang H., et al. Artificial intelligence in railway infrastructure: Current research, challenges, and future opportunities. Intelligent Transportation Infrastructure. 2023. https://doi.org/10.1093/iti/liad016
15. Rojek I., Mikolajewski D., Mrozinski A., et al. Internet of things applications for energy management in buildings using artificial intelligence: A case study. Energies. 2025. Vol. 18, № 7. Art. 1706. https://doi.org/10.3390/en18071706
16. Safari A., Daneshvar M., Anvari-Moghaddam A. Energy intelligence: A systematic review of artificial intelligence for energy management. Applied Sciences. 2024. Vol. 14, № 23. Art. 11112. https://doi.org/10.3390/app142311112
17. Sikorska O., Ostra N., Malogulko J., et al. Technical solutions to prevent blackouts in order to provide the population with electricity: The case of Ukraine. Machinery & Energetics. 2024. Vol. 15, № 1. P. 76–85. https://doi.org/10.31548/machinery/1.2024.76
18. Symonenko A. L., Hlushchenko Y. I. Implementation of innovative industry 4.0 technologies for the reconstruction of the energy sector of Ukraine. Automation of Technological and Business Processes. 2024. Vol. 16, № 3. P. 28–33. https://doi.org/10.15673/atbp.v16i3.2917
19. Suci A. M., Amini R., Asri A. K., Martin N. Artificial intelligence in renewable energy: A review of predictive maintenance and energy optimization. Journal of Clean Technology. 2025. Vol. 2, № 1. P. 29–44. https://doi.org/10.15294/joct.v2i1.27729
20. Ukoba K., Olatunji K. O., Adeoye E., et al. Optimizing renewable energy systems through artificial intelligence: Review and future prospects. Energy & Environment. 2024. https://doi.org/10.1177/0958305x241256293
Завантаження
Опубліковано
Номер
Розділ
Ліцензія
Авторське право (c) 2026 Павло Сергійович Соловій, Тарас Ігорович Ткачук (Автор)

Ця робота ліцензується відповідно до ліцензії Creative Commons Attribution 4.0 International License.